بسمه تعالی

همه چيزاز يک خبر شروع شد؛ خبر مردن يکی از آشنايان که از آمريکا آمده بود و فردای ورود، جان به جان آفرين تسليم کرده بود؛ با کارنامه ای ۵۴ ساله و پسری که به همراه خويش به ايران آورده بود. پسر چه حال پژمرده ای داشت و عضله های خنده ی صورتش نيز با هيچ ترفندی باز نشد و بغض گلويش از توی چشم هايش زده بود بيرون.

اين قصه ي غصه را از باب القاء معاذير برای رفيق شفيق ساليانم که قرارم با او به هم خورده بود می گفتم . او هم طبق معمول مهربانانه آب بر آتش اندوهم می ريخت و بر متوفای مرحوم درود می فرستاد و طلب رحمت و مغفرت می کرد. رفیق شفیقی که رفاقت را در حق من تمام کرده و حق استادی بر من دارد. بحث مان داغ شد و در حرمت و کراهت نگه داشتن مرده و انتقال جسد از جائی به جای دیگر و سیره رسول امی مان که تن شریف حمزه را در همان احد دفن کرد و به مدینه که ده دقیقه ای بیشتر راه داشت نیاورد. از وصیت های مان هم گفتیم که هر جا جناب ” جان گیر ” محترم آمد و کارمان را یک سره کرد ، همان جا دفن مان کنند و دنگ و فنگ و مداحی و ترحیم و مسجد و سوم و هفتم و سر سال و غیره به کلی ممنوع و روی سنگ قبرمان هم بنویسند ” این غریب به سالی آمد و به دیگر سال رفت با توشه ای که به گفتن نیارزد  “

تلفيق اين خبر و پست “منطق ماشين دودي” او را به فکر انداخته بود و گفت: می خواستم بگويم چيزی هم در باب مردگان بنويسي!! گفتم در چه موردی؟ گفت:

رفته بودم به گورستان  (آرامستان)  بهشت زهرا برای شرکت در تشييع و تدفين آشنايي. توجهم به اين فرايند جلب شده بود که چگونه در اندک زمانی، مرده را به سرعت می شويند و کفن می کنند و می برند و روی زمين و مقابل آن تابلویی که متن نماز میت بر آن نوشته شده می گذارند. هنوز مرده ی کفن شده درست روی زمين مستقر نشده، که صدای الله اکبر “ “آقا” بلند می شود و در لب به هم زدنی (مشابه چشم بر هم زدنی) می رسد به “عفوک، عفوک، عفوک… “ و اين يکی را بر می دارند و مرده ي ديگری می گذارند و “آقا” دوباره شروع می کند. تشييع کنندگان هم با يا بدون آمبولانس مرده شان را به شتاب به سوی گور می برند. گوری که قرار است اين مرحوم تازه گذشته در آن بيارامد و به خواب ابدی فرو رود. مرده را توی گور می گذارند و تند و تند کارش را می سازند و او را تنها در ميان حيرت و اندوه خودش و ديگران، به انبوهی خاک می سپارند و خلاص!

چه فرايند منظم و سريع و ساده ای که الا در بخش حواشي و دنگ و فنگ هاي صوتی و تصويری و خرما و حلوايش، متن غير طبقاتی ساده ای دارد و شاه و گدا و پير و برنا و رجال و نساء، همه همين فرايند را، از روح و جان خويش جدا، طی می کنند!! فرايندی که پر است از اتحاد و اتفاق و همدلی و تعادل و تناسب و تعاون و همکاری ميان بازماندگان.

رفيق شفيق من می گفت در حيرتم که اين همه همدستی و همداستانی که در کار مديريت مردگان است، کاش يک چندم آن هم در کار مديريت زندگان بود. کاش وزارت خانه های فلان و بهمان هم به همين راحتي و سادگی و سرعت، کار زندگان را سامان می دادند. کاش در کار مديريت زندگان هم تبعيض و تفاوت و کاغذبازی و اختلاس و پارتی بازی و رشوه خواری و رانت خواری و تقلب و تخلف نبود.

من فکر کردم چه جالب!! درست می گويد. مديريت زندگان، از همان نخست ، سخت تر و پيچيده تر است و يادم افتاد به دوستی که می گفت خانم پا به ماهش در عرض يک هفته سه بار در نيمه های شب با سر و صدا و آه و ناله و گريه همه را به زایشگاه کشانده و برگردانده و آن پدرسوخته ی وروجک همه را سرکار گذاشته و نيامده بيرون و آخر سر هم که آمده با تغيير جنسيت آمده و بر خلاف نتيجه ي مستند و مستدرک سونوگرافی، به جای دختر، پسر آمده و همه را حيرت زده کرده است!! خانم دکتر هم در پاسخ گفته که اگر سونوگرافی بگويد پسر، ردخور ندارد!! اما اگر بگويد دختر، آن وروجک بلا ممکن است پسر باشد و از همان ابتدا يک چيزهايي را قايم کرده باشد!!  وعجیب حکایتی است که زنان که پیش از ورود به این دنیا و به حکم سونوگرافی و خدای آسمانی ، چیزی برای نهفتن ندارند و کلکی در کارشان نیست و ” رو راست ” اند، به محض ورود به این دنیا ، و طبق حکم خدایان زمینی ، هر چه دارند و ندارند نهفتنی می شود و باید ” رو کج ” کنند !!

تازه اين وروجک های بلا کارشان حساب و کتاب هم که ندارد؛ گاه اصلاً نمی آيند و دست والدين محترم و محترمه را تا آخر عمرشان در حنا می گذارند و دوا و درمان و دعا و ورد و جادو و جمبل هم فايده نمی کند که نمی کند. گاه هم پس از ۷، ۸ سال می آيند و همه را سورپريز می کنند و گاه هم ترجيح می دهند بيايند، اما از همان اول حرکت نکنند، حرف نزنند، نگاه نکنند، نخندند، نگريند و نفهمند!! و پدر و مادر می مانند که بايد تمام عمر چشمی خندان و چشمی گريان زندگی دشوارتر جگرگوشه هايشان را نظاره کنند. حالا اگر اين جگرگوشه گان به اين دنيا تشريف آوردند و بزرگ تر شدند، که خر بیار و باقالی بار کن و تا گوساله گاو گردد، دل صاحبش آب گردد!! تا  وقت مدرسه شود که مدير محترم و تحصيلکرده ي مدرسه ي ابتدائی محترم اسلامی می گفت: ما شخصيت بچه های شما را می شکنيم و خورد می کنيم و دوباره می سازيم!! جل الخالق!!

اين جگرگوشه گان بعدها دبيرستانی و دانشگاهی و فارغ التحصيل می شوند و کاری می خواهند و سرپناهی و زنی و شوهری و خانواده ای و نانی و سامانی و بارها همان مشی نامحترم آن مدير محترم در زندگی شان تکرار می شود. بشکن و بساز، بساز و بشکن!! آن هم چه شکستن ها و چه ساختن هایی!! حرص و جوشش را بدبخت پدر و مادر می خورند و نفعش را مافیا و قاچاق چی داخلی و دانشگاه و شرکت و کمپانی خارجی!!

جالب است که همه هم در اين بساز و بشکن متواتر، خود را ذی حق و ذی سهم و ذی مدخل و ذی نفوذ می خواهند و می دانند؛ از ناظم و مدير مدرسه ي ابتدايي و دبيرستان تا فرمانده ي دسته و گروهان و گردان و سربازخانه و دانشگاه و تا رييس و معاون اداره  و شرکت، و همه جا سايه ي حراست و کميته ي انضباطی و انتظامی و فرهنگي و اجتماعی بالای سرشان است و چوب الف بر سر … !!

و همه ي اين بساز و بشکن کاران محترم، چه راحت می شکنند، چه راحت انگ می زنند، چه راحت طرد می کنند و چه راحت می برند و می بندند و می زنند و می کشند و بعد می نشينند و کشته ها را می شمارند؛ يک بساز و بشکن می گويد ۲۷ تا ؛ يکی ديگر می گويد ۳۰ تا و يکی هم می گويد ۴۰ تا !!

چه راحت مردگان را می شمارند!! چه راحت حاصل عمر پدران و مادران را که در اوضاع نابهنجار و نابسامان اين سرزمين، با خون جگر آن وروجک ها را به دندان کشيده اند و جوانانی بهنجارکرده اند سر به نیست می کنند. جوانانی که گناه شان حرف زدن، ديدن، شنيدن، فکر کردن و فهميدن و نظر دادن است، اما گاه متفاوت و متخالف و متضاد.

و راست گفت آن رفيق شفيق من که در سرزمین  ما مسأله ي اصلي، درک تفاوت مديريت بر مردگان و مديريت بر زندگان است!!

۲۹ Responses to “کارامدی مديريت بر مردگان !!”